Жаңалықтар

ҚазҰУ аз қамтылған отбасылардан шыққан студенттер үшін білімге қолжетімділікті кеңейтіп, кешенді қолдау көрсетеді

Шолу

ҚазҰУ-дың аз қамтылған отбасылардан шыққан студенттерді қолдауға арналған кешенді бағдарламалары мен шаралары

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті аз қамтылған отбасылардан шыққан студенттерді қолдаудың жалпыуниверситеттік жүйесін іске асырады. Бұл жүйе қаржылық, әлеуметтік және академиялық кедергілерді жоюға, оқу үдерісінің үздіксіздігін сақтауға және білім беру бағдарламаларын табысты аяқтауға жәрдемдесуге бағытталған.

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да орнықты даму аясында сапалы білім беруді іске асыру тұжырымдамасына сәйкес университет Қазақстан Республикасындағы табыс деңгейі ең төмен үй шаруашылықтарының 20%-ына жататын студенттерге қолдау көрсетеді.

Қолдау тұтас университет деңгейінде жүзеге асырылады және өлшенетін мақсаттарды, арнайы бағдарламаларды, қаржылық және материалдық көмекті, тамақтану мен тұрғын үйді қамтамасыз етуді, академиялық тәлімгерлікті, психологиялық сүйемелдеуді, тегін заң қызметтерін және кәсіби дамуға жәрдемдесуді қамтиды.

Оқуды жалғастыру және табысты аяқтау жөніндегі мақсат

ҚазҰУ аз қамтылған отбасылардан шыққан студенттердің қаржылық және әлеуметтік себептерге байланысты оқуын тоқтатуына жол бермеу жөніндегі жалпыуниверситеттік мақсатты белгіледі.

2025–2026 оқу жылына арналған аз қамтылған отбасылардан шыққан студенттерді академиялық және әлеуметтік қолдау бағдарламасы аясында өлшенетін нысаналы көрсеткіш белгіленген: осы санаттағы студенттердің әлеуметтік себептер бойынша оқудан шығып қалу деңгейі 3%-дан аспауға тиіс.

Бұл көрсеткіш университетте студенттер контингентін сақтауға және олардың оқуын табысты аяқтауына бағытталған бағдар ретінде қолданылады. Ол ҚазҰУ-дың аз қамтылған отбасылардан шыққан студенттердің білім беру бағдарламаларын аяқтауға дейін үздіксіз академиялық ілгерілеуін қамтамасыз етуге ұмтылысын көрсетеді.

Әлеуметтік себептер бойынша оқудан шығып қалу деңгейінің 3%-дан аспау көрсеткіші 97% деңгейіндегі нақты жарияланған түлек шығару көрсеткіші болып саналмайды. Ол университет белгілеген әлеуметтік себептер бойынша оқудан шығып қалудың шекті деңгейін білдіреді және оның орындалуы тұрақты мониторинг арқылы бақыланады.

Бағдарламада қатысушылардың орташа GPA көрсеткіші кемінде 2,8, оқу жағдайлары мен көрсетілетін қолдауға қанағаттану деңгейі кемінде 80%, тұрғын үйге мұқтаж нысаналы санаттағы студенттерді жатақханамен қамту кемінде 95%, ал грант алушылардың саны кемінде 400 студент болуға тиіс екені белгіленген.

Академиялық және әлеуметтік қолдау бағдарламасы

Негізгі институционалдық тетік — 2025–2026 оқу жылына арналған аз қамтылған отбасылардан шыққан студенттерді академиялық және әлеуметтік қолдау бағдарламасы.

Бағдарлама тең білім беру мүмкіндіктерін қамтамасыз етуге, академиялық үлгерімді жақсартуға, студенттердің университеттік ортаға бейімделуіне, қаржылық және әлеуметтік себептер бойынша оқудан шығып қалудың алдын алуға, әлеуметтік тұрақтылықты арттыруға, оқуды аяқтауға қарай жүйелі ілгерілеуді қолдауға, кәсіби және көшбасшылық әлеуетті дамытуға, сондай-ақ түлектерді жұмысқа орналастыруға жәрдемдесуге бағытталған.

Студенттің аз қамтылған отбасына жататыны тиісті құжаттармен расталады. Алынған ақпарат нысаналы санаттағы студенттердің тізілімін қалыптастыру, қажетті қызметтерді ұсыну және бағдарлама нәтижелерін бақылау үшін пайдаланылады.

Академиялық, психологиялық және бейімдеу қолдауы

Академиялық үлгермеушіліктің алдын алу үшін ҚазҰУ академиялық тәлімгерлер мен кураторларды тағайындайды, негізгі оқу пәндері бойынша қосымша консультациялар өткізеді және бағдарламаға қатысушылардың үлгерімін тұрақты талдайды.

Академиялық, қаржылық немесе әлеуметтік қиындықтарға тап болған студенттерді ерте анықтауға ерекше көңіл бөлінеді. Оларға жеке сүйемелдеу, оқу үдерісін ұйымдастыруға көмек, уақытты басқару дағдыларын дамыту және университеттік ортаға бейімделу бойынша қолдау көрсетілуі мүмкін.

Психологиялық сүйемелдеу жеке және топтық консультацияларды, бейімдеу кездесулерін, эмоционалдық және әлеуметтік қиындықтар туындаған кезде көмек көрсетуді, сондай-ақ мотивация мен психологиялық тұрақтылықты дамыту шараларын қамтиды. Бұл шаралар қаржылық және әлеуметтік күйзелістің академиялық үлгерімге және оқуды тоқтату қаупіне әсерін азайтуға көмектеседі.

Тамақтануға қолдау көрсету

Қаржылық қиындықтарға тап болған студенттерді тегін тамақпен қамтамасыз ету ҚазҰУ-дың әлеуметтік қолдауының негізгі бағыттарының бірі болып табылады.

Аз қамтылған және басқа да әлеуметтік осал отбасылардан шыққан студенттерге университет асханаларында тегін тамақтануға арналған бір реттік талондар беріледі.

2024–2025 оқу жылының қазан және қараша айларында 250 студент, ақпан айында 30 студент, наурыз айында 70 студент, ал сәуір айында 200 студент тегін талон алды. Оқу жылы ішінде барлығы 550 білім алушыға тегін тамақтану талондары берілді.

Бастама 2025–2026 оқу жылында да жалғастырылды. 2025 жылғы қарашада аз қамтылған отбасылардан шыққан студенттерге және басқа да әлеуметтік осал санаттағы білім алушыларға қосымша 60 тегін талон берілді.

Тамақтануға қолдау көрсету студенттердің негізгі қажеттіліктерін қамтамасыз етуге, күнделікті қаржылық жүктемені азайтуға және оқу үдерісіне толыққанды қатысуға жағдай жасауға көмектеседі.

Тұрғын үймен қамтамасыз ету

ҚазҰУ Студенттер үйлерінен орын бөлу кезінде білім алушылардың әлеуметтік және материалдық жағдайын ескереді. Аз қамтылған отбасылардан шыққан студенттер өздерінің әлеуметтік мәртебесін және жатақханаға мұқтаж екенін растайтын құжаттарды ұсына алады.

Шешімді арнайы комиссия бос орындардың болуын, расталған әлеуметтік мәртебені, материалдық жағдайды, тұрғын үй жағдайларын және студенттің күтпеген отбасылық немесе қаржылық мән-жайларын ескере отырып қабылдайды.

Академиялық және әлеуметтік қолдау бағдарламасында тұрғын үйге мұқтаж нысаналы санаттағы студенттердің кемінде 95%-ын жатақханамен қамтамасыз ету көзделген. Студенттер үйінен орын беру тұрғын үй шығындарын және қаржылық себептер бойынша оқуды тоқтату қаупін азайтуға көмектеседі.

Қаржылық және материалдық көмек

Аз қамтылған отбасылардан шыққан студенттер әлеуметтік білім беру гранттарын, оқу ақысына жеңілдіктерді, шұғыл материалдық көмекті, «Көмек» қоғамдық қоры арқылы көрсетілетін қолдауды, тегін тамақтануды, тұрғын үймен қамтамасыз етуге көмекті және білім алушының әлеуметтік пакетінде көзделген басқа да көмек түрлерін ала алады.

Қолдау студенттің әлеуметтік мәртебесін немесе күрделі қаржылық жағдайын растайтын өтініш пен құжаттар негізінде көрсетіледі.

ҚазҰУ-дың 2024–2025 жылдардағы орнықты даму мақсаттарына қол жеткізу туралы есебінде 400-ден астам студенттің бір реттік материалдық көмек, білім беру гранттары, жеңілдіктер, тамақтану және тұрғын үй бойынша қолдауды қоса алғанда, әлеуметтік көмектің әртүрлі түрлерін алғаны көрсетілген.

Көлік шығындарына қолдау

Академиялық және әлеуметтік қолдау бағдарламасында аз қамтылған отбасылардан шыққан студенттерге жеңілдетілген жол жүру мүмкіндігін беру көзделген. Бұл шара оқу сабақтарына баруға және университет инфрақұрылымын пайдалануға байланысты күнделікті шығындарды азайтуға бағытталған.

Көлік шығындарына қолдау бағдарламада көзделген шара ретінде қарастырылады. Нақты алушылар туралы бөлек жарияланған статистика болмаған жағдайда ол сандық көрсеткіштермен расталған нәтиже ретінде ұсынылмайды.

Тегін заң көмегі

ҚазҰУ-да заң консультацияларын тегін ұсынатын Студенттік заң клиникасы жұмыс істейді.

Студенттер, соның ішінде аз қамтылған отбасылардан шыққан білім алушылар тегін бастапқы консультация, өтініштерді, шағымдарды және басқа да құқықтық құжаттарды дайындау бойынша көмек, сондай-ақ өз құқықтары мен қолжетімді әлеуметтік қорғау тетіктері туралы түсіндірме ала алады.

Консультацияларды заң факультетінің жоғары курс студенттері оқытушылар мен тәжірибелі заңгерлердің бақылауымен жүргізеді.

Кедейлікті жою бағдарламасы

ҚазҰУ-дың 2025–2026 жылдарға арналған кедейлікті жою бағдарламасы студенттерге көрсетілетін жеке қолдау шараларын толықтырады.

Бағдарлама әлеуметтік көмек тетіктерін жетілдіруді, материалдық, психологиялық және білім беру қолдауын көрсетуді, қосымша әлеуметтік гранттар бөлуді, тұру ақысына жеңілдіктер беруді және «Мейірімді кампус» бастамасын іске асыруды көздейді. Аталған бастама шеңберінде азық-түлікпен, киіммен және кеңсе тауарларымен көмек көрсету қарастырылған.

Бағдарлама қаржылық сауаттылық пен кәсіпкерлік дағдыларды дамытуға, студенттік бастамалар мен әлеуметтік кәсіпкерлікті қолдауға, қайырымдылық іс-шараларын өткізуге және студенттерді волонтерлік қызметке тартуға бағытталған. Бағдарламаның жоспарланған жыл сайынғы қамтуы кемінде 150 студентті құрайды.

Бұл бастамалар студенттерге ағымдағы материалдық қиындықтарды еңсеруге және ұзақ мерзімді қаржылық әрі кәсіби тұрақтылық үшін қажетті дағдыларды дамытуға көмектеседі.

Кәсіби даму және жұмысқа орналастыру

ҚазҰУ студенттердің оқудан кәсіби қызметке табысты өтуіне жәрдемдеседі. Студенттер волонтерлік және көшбасшылық бағдарламаларға, тағылымдамаларға, мансаптық іс-шараларға және кәсіби әрі коммуникативтік дағдыларды дамыту бастамаларына қатысу мүмкіндігін алады.

ҚазҰУ Мансап орталығы жұмысқа орналасу мәселелері бойынша консультациялар береді және түлектердің әлеуетті жұмыс берушілермен өзара байланысына көмектеседі. Мұндай қолдау алған білімді іске асыруға және оқуды аяқтағаннан кейін әлеуметтік-экономикалық тұрақтылықты нығайтуға ықпал етеді.

Тиімділікті бақылау

Бағдарламалар мен қолдау шараларының іске асырылуын ҚазҰУ-дың бейінді бөлімшелері факультеттермен бірлесіп бақылайды.

Әр семестр сайын студенттердің академиялық үлгерімі, бағдарламаға қатысушылардың орташа GPA көрсеткіші, оқудан шығып қалу қаупі және оқуды тоқтату себептері талданады. Университет әлеуметтік себептер бойынша оқудан шығып қалу деңгейін және оқуға қабылданғандар мен түлектер арасындағы аз қамтылған отбасылардан шыққан студенттердің үлесін бақылайды.

Сондай-ақ берілген гранттар, жеңілдіктер, материалдық көмек, тамақтану талондары және Студенттер үйлерінен бөлінген орындар есепке алынады. Қолдау сапасын бағалау үшін студенттердің қанағаттану деңгейі бойынша сауалнамалар жүргізіліп, түлектердің жұмысқа орналасуы талданады.

Мониторинг нәтижелері ҚазҰУ Академиялық кеңесіне ұсынылады және бағдарламалардың тиімділігін бағалау мен қолдау шараларын одан әрі жетілдіру үшін пайдаланылады.

Осылайша, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ өлшенетін мақсаттарды, арнайы бағдарламаларды және нақты көрсетілетін қызметтерді біріктіретін кешенді жалпыуниверситеттік жүйені жүзеге асырады. Қаржылық, азық-түлік, тұрғын үй, құқықтық, академиялық, психологиялық және кәсіби қолдау аз қамтылған отбасылардан шыққан студенттерге әлеуметтік-экономикалық қиындықтарды еңсеруге, оқудың үздіксіздігін сақтауға және білім беру бағдарламаларын табысты аяқтауға қарай жүйелі ілгерілеуге көмектеседі.

Ресми құжаттар мен материалдар

Негізгі бағдарламаның әзірленген және бекітілген күні: 2025 жылғы қыркүйек
Бағдарламаның қолданылу кезеңі: 2025–2026 оқу жылы
Соңғы жаңартылған жылы: 2026 жыл