ҚазҰУ суды тұтынуды мониторингтеу және тиімді пайдалану жүйесін енгізуде

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті университет кампусының білім беру, әкімшілік және инфрақұрылымдық қызметін қамтитын су тұтынуды есепке алу және мониторингтеу жүйесін дамытады. Жүйе пайдаланылатын судың көлемін бағалауға, тұтыну динамикасын талдауға, ықтимал су шығындарын анықтауға және су ресурстарын тұтынуды азайту шараларын белгілеуге арналған.

Есепке алудың негізгі қағидаттары 2024 жылы қабылданған Су ресурстары мен санитарияның қолжетімділігін және ұтымды пайдаланылуын қамтамасыз ету саясатында бекітілген. Саясат су тұтыну көлемдерін тұрақты бағалауды, су үнемдеу шараларының тиімділігін мониторингтеуді және құрылымдық бөлімшелердің суды үнемдеу мен қайта пайдалану саласындағы қызметі туралы есеп беруін көздейді.

Университеттің сумен жабдықтау жүйесіне түсетін жүктемені бағалау үшін саясатта пайдаланушылар саны мен белгіленген тұтыну нормаларына негізделген нормативтік есеп ұсынылған. Есеп 29 058 студент пен 2 224 оқытушыны қоса алғанда, 31 282 пайдаланушыны қамтиды. Бір адамға шаққандағы орташа тәуліктік тұтыну нормасы 17,2 литр болған кезде есептік көлем шамамен тәулігіне 537,3 м³ суды құрайды. Бұл көрсеткіш су тұтынуды талдау және су үнемдеу шараларын жоспарлау үшін нормативтік негіз ретінде пайдаланылады.

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың көміртегі бейтараптығы саясатында университеттің жылдық су тұтынуының алдын ала бағасы да келтірілген — шамамен 100 000 м³. Бұл көрсеткіш суды жеткізуге, жылытуға және тазартуға байланысты жанама көміртегі әсерін бағалау кезінде қолданылады.

Нормативтік тәуліктік есеп пен алдын ала жылдық бағалаудың аналитикалық міндеттері әртүрлі. Бірінші көрсеткіш пайдаланушылар саны мен тұтыну нормаларына негізделген, ал екіншісі көміртегі ізін бағалау кезінде қолданылады. Университет сумен жабдықтау жүйелері мен өлшеу құралдарының деректерін пайдалана отырып, нақты су тұтынудың шоғырландырылған есебін жетілдіруді жалғастырады.

Мониторинг нәтижелері ҚазҰУ-дың 2024–2025 жылдардағы Тұрақты дамудың 17 мақсаты бойынша ілгерілеу туралы есебінде ұсынылған. Есепке сәйкес, 2024 жылы кампустағы су тұтыну 2022 жылғы деңгеймен салыстырғанда 15%-ға төмендеген. Құжатта мониторингтің дәлдігін арттыруға, су шығындарын анықтауға және қабылданған шаралардың тиімділігін бағалауға мүмкіндік беретін интеллектуалды су есептеу жүйелерін кеңейту туралы да айтылған.

Суды тұтынуды азайту үшін университет аэрациялық саптамаларды, су үнемдейтін құрылғыларды, сенсорлық крандарды және су шығынын бақылау құралдарын орнатады. Саясат техникалық қажеттіліктер үшін сұр суды, жаңбыр суын және тазартылған ағынды суды жинау мен қайта пайдалану жүйелерін дамытуды да көздейді.

Мониторинг жүйесі ҚазҰУ-ға әртүрлі кезеңдердегі су тұтыну көрсеткіштерін салыстыруға, су үнемдеу шараларының нәтижелерін бағалауға және ресурстарды басқару жөнінде негізделген шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді. Интеллектуалды есепке алуды одан әрі дамыту және нақты деректерді шоғырландыру университеттік есептіліктің дәлдігін арттыруға және суды орнықты пайдалануға бағытталған.

Ресми құжаттар мен материалдар

1. Су ресурстары мен санитарияның қолжетімділігін және ұтымды пайдаланылуын қамтамасыз ету саясаты.
2. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың көміртегі бейтараптығы саясаты.
3. ҚазҰУ-дың 2024–2025 жылдардағы Тұрақты дамудың 17 мақсаты бойынша ілгерілеу туралы есебі.
4. ҚазҰУ-дың 6-ТДМ «Таза су және санитария» жөніндегі ресми бөлімі.
5. ҚазҰУ Өндірістік қамтамасыз ету департаментінің ресми парақшасы.

Негізгі саясаттың қабылданған күні: 2024 жыл
Қосымша растаушы кезең: 2024–2025 жылдар
Мониторингтің қамту аясы: кампустың білім беру, әкімшілік және инфрақұрылымдық қызметі
Соңғы жаңартылған күні: 2026 жыл